Truxton Extreme

Toen Toaplan in 1994 failliet ging, verdween een van de meest invloedrijke bedrijven in het shoot-'em-up-genre. De studio bereikte nooit dezelfde schaal als Capcom of Konami, ondanks dat ze eind jaren tachtig en begin jaren negentig zijn stempel drukten met spellen als Truxton, Fire Shark, Hellfire en Zero Wing. Toch leefde de erfenis voort via ontwikkelaars die later bedrijven als Cave oprichtten. Daarom voelt Truxton Extreme minder als een vervolg en meer als een liefdesbrief aan een tijdperk waarin elke munt in de arcade telde.

Mijn eigen relatie met de serie is wisselvallig geweest. Een paar rondes op de Mega Drive, een paar uur met Truxton Classic op mijn mobiel, en een algemene waardering voor de betekenis van Toaplan in de gamegeschiedenis. Daarom was het bijzonder leuk om te zien hoe goed Truxton Extreme de geest van het origineel weet te vangen. Het spel voelt meteen vertrouwd aan, terwijl het tegelijkertijd een moderne make-over heeft gekregen zonder de oorsprong uit het oog te verliezen.

De graphics zijn stijlvol en gedetailleerd zonder echter te proberen de identiteit van de serie te veranderen. De explosies vullen het scherm met kleur en licht, terwijl de muziek gedurende het avontuur een aangenaam ritme opbouwt. Het staat nooit centraal, maar is voortdurend aanwezig, wat de ervaring versterkt. Het feit dat de oorspronkelijke componist, Masahiro Yuge, is teruggekeerd om de klassieke arcadetracks een moderne make-over te geven, bezorgt je een enorme golf van nostalgische kippenvel over je rug. Het verzacht ook de impact van het spel dat nu in breedbeeld wordt gespeeld in plaats van in de klassieke verticale 'TATE'-modus – een verandering die verrassend goed werkt dankzij de stijlvolle 3D-omgevingen.

Het spel biedt ook aanzienlijk meer content dan ik aanvankelijk had verwacht. Voor wie de basis wil leren, is er een instructietutorial en de meer vergevingsgezinde Heart Starter-modus, waarbij een onbeperkt aantal levens betekent dat de focus ligt op het leren van de spelmechanieken in plaats van steeds opnieuw te moeten beginnen. Heart Starter is min of meer het eerste level op de Easy-modus, en ik zie het meer als een uitgebreide tutorial dan als een losse spelmodus.

De Verhaalmodus voelt als die zorgzame grootouder die altijd een vriendelijk woord heeft en graag een cadeautje in je zak stopt voordat je naar huis gaat. De geanimeerde manga-sequenties en het verhaal geven het spel een rustiger tempo en een gevoel van context. Hier kun je Ash, Bergamot of Cyrilla volgen door hun respectievelijke verhalen. Dat gezegd hebbende, had ik graag meer variatie tussen de campagnes gezien. De levels en schepen voelen grotendeels identiek aan, wat betekent dat het vooral het plot is dat ze onderscheidt.

Als Story Mode de goedhartige grootouder is, is Arcade de oudere familielid die de moeilijke levens heeft doorgemaakt. Het neemt je mee de bergen in, leert je een vuur aan te steken en een generator te bouwen van een paar dennenappels, en verwacht dat je voor jezelf zorgt als het donker wordt. Hier ligt Truxtons ware geest. Hier wordt elke fout bestraft en voelt elke overwinning welverdiend.

Voor de competitieve speler is er ook Arena, waar de focus ligt op het scoren van punten en het behalen van hoge scores. Als je de ervaring met iemand anders wilt delen, is er ook een lokale Teammodus, wat voelt als een mooie knipoog naar de tijd dat arcades nog sociale hubs waren.

De besturing voelt precies aan en de uitdaging vindt een fijne balans. Truxton Extreme is niet makkelijk, maar ook nooit meedogenloos moeilijk. Het vereist vaardigheid, goede reflexen en een zekere mate van geduld. Als ik faalde, voelde ik bijna altijd dat het aan mijn eigen fout lag, in plaats van dat het spel oneerlijk aanvoelde.

Al snel zag ik een patroon in mijn eigen spel. Ik gebruikte de bommen zelden op de levels; Ik heb ze bewaard voor de bazen. Daar wachtte een spervuur van lasers, projectielen en aanvallen, die zowel mijn reactietijd als mijn geduld op de proef stelden. Als een baas eindelijk explodeerde, voelde het nooit als een toevalstreffer. De overwinning was welverdiend.

Het power-up systeem werkt ook goed. Mijn favoriet werd al snel het homing-wapen, dat een fijn gevoel van flow gaf tijdens de meest intense passages. Deze favorietkeuze verstoort de balans van het spel, omdat het overweldigende potentieel van de witte laser het experimenteren met andere wapens vrijwel overbodig maakt. Een ander irritant aspect is dat de upgrades soms opgaan in de achtergrond. Meerdere keren pakte ik per ongeluk een ander wapen op dan het wapen waar ik mijn speelstijl omheen had gebouwd. Dit veroorzaakte meer frustratie dan uitdaging.

Het enige echte bezwaar dat ik heb tegen het tempo van het spel is de lengte van de levels. De meeste duren ergens tussen de vijf en acht minuten. Het is geen ramp, meer een gewoonte. Ik ben meer gewend aan kortere, intensere levels in dit soort games, waar de volgende baas om de hoek wacht. Tegelijkertijd is er een voordeel aan deze structuur. Zes langere levels bieden grotere omgevingen en uitgebreidere baasgevechten dan wanneer het spel uit een dozijn kortere missies bestond. Het checkpoint-systeem voelt echter soms vreemd geplaatst aan en maakt de terugreis wat onnodig frustrerend, vooral wanneer belangrijke upgrades verloren zijn gegaan.

Truxton Extreme probeert nooit het shoot-'em-up-genre opnieuw uit te vinden. En dat hoeft ook niet. Het spel bouwt voort op wat Toaplan ooit tot een kracht maakte om rekening mee te houden, terwijl het toch relevant aanvoelt voor een modern publiek. Wat mij betreft is dit een spel waarvan ik weet dat ik er weer op terugkom. Elke keer dat een vijandelijk schip explodeert, voelt het bijna alsof die oude arcadehal weer tot leven komt. De geur van warme printplaten, zweterige zomerdagen en Coca-Cola in glazen flessen gemaakt van echte suiker blijft ergens in mijn achterhoofd hangen. Soms is dat gevoel genoeg om je nog een muntje in te laten gooien.