Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery

Knives Out , gaat Rian Johnsons moordmysterie verder met Wake Up Dead Man , waarbij Daniel Craig opnieuw wordt teruggebracht als detective Benoit Blanc, evenals een geheel nieuwe cast met onder anderen Glenn Close, Josh Brolin, Mila Kunis, Jeremy Renner, Kerry Washington, Andrew Scott en Cailee Spaeny. Het is echter de 35-jarige Britse Josh O'Connor, uit The Crown, Challengers en The Mastermind, die uitblinkt als de ware protagonist van de film. Sterker nog, Craig verschijnt pas echt na het eerste halfuur van de film...

De regisseur van Looper en Star Wars: The Last Jedi weet dat kijkers, wanneer ze geconfronteerd worden met een whodunnit, zichzelf slimmer achten dan de filmmakers, dus elke keer dat hij zo'n Knives Out film maakt, belooft hij de boel te schudden en ze iets onverwachts te geven. In dit geval kiest hij echter voor een subtielere aanpak vergeleken met de vorige films en richt hij zich meer op de psychologie van het personage en minder op een obscure plot.

Ja, het heeft alles wat je van een Knives Out film zou verwachten, zoals een sterrencast met excentrieke personages, veel humor en onverwachte wendingen. Maar geen van die wendingen voelt geforceerd aan zoals vaak gebeurt bij dit soort films, de toon is somberder en, hoewel Craigs Benoit Blanc enkele briljante momenten heeft, is zijn rol meer beperkt en richt zich meer op het personage en de ontwikkeling van Josh O'Connor.

De film begint met een lange proloog waarin elk personage wordt geïntroduceerd zonder al te veel voorafgaande context. Het is veel informatie en voelt een beetje overweldigend, maar het is de (kleine) moeite waard. Qua toon is Wake Up Dead Man een scherp contrast met de vorige film, Glass Onion, die zich afspeelde in het landhuis van een miljardair en misschien te ver ging in het doorbreken van de genreconventies (door een nep-moordmysterie te creëren binnen een echt mysterie), waardoor we aan het einde wat uitgeput waren en het gevoel hadden dat de regisseur ons voor de gek hield, alsof hij het gevoel had dat hij moest laten zien wat voor genie hij was (en dat is hij ook).

Wake Up Dead Man gooit in plaats daarvan al die weelde weg en presenteert een veel meer beperkte film, zowel narratief als stijlistisch: we wisselen het grote glazen landhuis uit met een kleine neogotische kerk in een klein dorpje, gerund door een moreel corrupte priester gespeeld door Josh Brolin, die de kleine groep parochianen manipuleert en radicaliseert die nog steeds durven zijn missen bij te wonen.

De kleine, grijze kerk en de donkerdere bossen eromheen zijn allemaal de locaties waar de actie zich afspeelt, een donkere en sfeervolle uitstraling die soms dicht bij de visuele stijl van het horrorgenre komt in bepaalde claustrofobische scènes (Johnson zei dat hij inspiratie haalde uit Coppola's Dracula). In mijn ogen past die visuele stijl, die meer lijkt op de herfstachtige uitstraling van de eerste film, veel beter bij dit soort films dan de zonnig gezicht en de luxe van Glass Onion. Minder is meer in alle opzichten van het woord, en de film profiteert van de raadselachtige sfeer die prachtig past bij de thema's die het script onderzoekt.

Wake Up Dead Man voelt als een zelfverzekerder en volwassener film, minder bezig met het leveren van snelle spanning uit onmogelijke plotwendingen en het vertrouwen (geen woordspeling bedoeld) in hun personages. Natuurlijk is er een groot mysterie dat niemand anders dan Benoit Blanc kan oplossen, en zoals de titel al suggereert, zullen er tijdens de 144 minuten enkele verrassende dingen gebeuren. De intrige is echter niet alleen afhankelijk van schokkende onthullingen, en het tempo van het onderzoek is minder spannend (met als nadeel dat Blanc meer als een getuige dan als een echte actieve onderzoeker aanvoelt), en in plaats daarvan is het begrijpen van de motivaties van de personages en hun psychologische evolutie die je op je stoel houdt; Waarom gedragen en denken ze zo?

Daardoor voelt deze film introspectiever aan dan de andere, minder opwindend om te kijken maar interessanter om over na te denken tijdens en na het kijken. Rian Johnson laat de kans niet verspillen om na te denken over wat het concept geloof betekent voor verschillende mensen, met de dialoog tussen Blanc en Jud (O'Connors personage, een priester) waarin wordt nagedacht over hoe geloof een bron van krachtige emotionele steun kan zijn en tegelijkertijd een instrument om mensen met goede of slechte bedoelingen te manipuleren.

Wake Up Dead Man is weer een triomf in de onberispelijke carrière van Rian Johnson. Waarschijnlijk bereikt het niet dezelfde hoogten als de eerste film, die slim, spannend en doordacht was, maar slaagt erin iets anders te doen met een uitgangspunt dat, na drie films, geen tekenen van uitputting vertoont. Het soort film dat, zelfs als het je een beetje koud kan laten voelen, je zal bevallen naarmate je er meer aan denkt en hoe vaker je hem opnieuw kijkt, wat je vanaf 12 december op Netflix kunt doen.