Coward

De makkelijke woordspeling zou zijn om te zeggen dat Coward een moedige film is over homoseksualiteit in oorlogstijd. De voor de hand liggende vergelijking zou zijn om Lukas Dhonts Grote Oorlog-film te vergelijken met Los Javis' La bola negra, die zich afspeelt in de Spaanse Burgeroorlog, aangezien beide over hetzelfde hoofdthema gaan. Toevallig zijn beide ook sterk gebaseerd op de theaterwereld, dus het was de makkelijke confrontatie die velen van ons tussen de twee concurrerende films op het Festival de Cannes trekken. Maar het belangrijkste verschil is duidelijk: Coward is een eenvoudiger, directer verhaal dat de focus, het ritme en de impact van de verhaallijnen van één enkele, duidelijk gedefinieerde boog verkiest, boven de poëtische verfijning van de drie verweven verhalen van de andere film.

Als zodanig komt Coward ook over als een goed getimede film, veel makkelijker en leuker om te kijken, zonder opvulling of complexe pretenties. Dat gezegd hebbende, vond ik dat, als mijn enige kritiek op de hele structuur, de film niet op een hoogtepunt eindigt, maar tegen het einde verwatert, terwijl hij je al zijn beste momenten had gegeven.

Een interessant contextueel ingrediënt is dat we het niet hebben over de late jaren dertig of veertig, zoals elders meestal het geval is. Dit is de Grote Oorlog, terwijl we een groep ondersteunende Belgische soldaten aan het front volgen. Een coming-out verhaal een paar decennia eerder in de eeuw kaderen voelt fris en bijna nooit verteld. En het feit dat ze ondersteuning bieden (munitie dragen, gewonde of dode lichamen ophalen, als backup dienen, gevangenen voeden... of in hun soep plassen) maakt dit ook een heel andere oorlogsfilm.

Voor mij waren de krachtigere momenten echter niet per se verbonden aan de groeiende romance tussen Emmanuel Macchia's Pierre en Valentin Campagne's Francis. De film wist me iets meer te raken wanneer de grotere groep jonge jongens samen zingt als een manier om zichzelf kracht te geven vóór de verschrikkingen. De film begint meteen met een van deze nummers, en Dhont raakt je later bewust een paar keer met dit kernmiddel, waarbij hij meesterschap toont met de close-shots tussen de menigte. En naast de gezangen van de jongens is er een gedenkwaardig theaterlied met de vallende bommen als achtergrondmuziek.

Sterker nog, Coward is een prachtige film om van begin tot einde te bekijken. Ik waardeer het slimme gebruik van kleuren, waarbij hij inzet op warmere tinten en oranjetinten om de menselijke connecties te benadrukken, maar altijd op een subtiele manier, terwijl het ook koudere, indrukwekkende loopgraven levert.

Een ander interessant feit is hoe de acteurs en hun personages zich gedurende de film op verschillende manieren ontwikkelen. Het lijkt erop dat Macchia's Pierre, de "lange rookie" Pierre, onze bijna-zwijgzame hoofdpersoon is en zal zijn, terwijl hij zijn seksualiteit, lafheid en moed ontdekt in verschillende situaties. Toch groeit Campagnes Francis steeds meer in aanwezigheid en belang, van een duidelijke doelverklaring in het begin, tot het opeten van de rol van zijn collega en het worden van de echte protagonist hier, waardoor de grenzen van wie de hoofdrol heeft vervaagt. Zijn personage begint zelfverzekerd, direct, als tegenwicht voor Pierre's aarzeling, maar zonder de wendingen te verklappen, laten we zeggen dat het ook verstandiger en redelijker wordt met de tijd. Er zit hier een stukje Quichot & Sancho-spel in dat voor mij duidelijk opviel.

Die technieken werken goed omdat het schrijfwerk goed is, met zorgvuldige dialogen waardoor alle personages nog geloofwaardiger worden, maar ook dankzij het eerder genoemde tempo en, bovenal, de uitstekende prestaties van deze twee acteurs. De dualiteit van lafheid/moed wordt vanuit verschillende invalshoeken onderzocht, en laten we zeggen dat Pierre's verraadmoment en Francis' gespannen mimesequentie me nog lang zullen bijblijven.

"We dansen terwijl zij sterven"

Toch zorgen het, ondanks alle frisheid en finesse die meestal worden getoond, het zwakkere laatste derde deel en het voorspelbare verhaal met weinig tot geen verrassingen of hernieuwde wendingen (iets ironisch genoeg tegengesteld aan het theater dat deze soldaten als escapisme gebruiken), ervoor dat het geheel Coward zwakker aanvoelt dan sommige van de fantastische delen. "Frou frou".