Interview met Enrique Gato, bedenker en regisseur van Tadeo Jones (Tad, the Lost Explorer) voorafgaand aan de release van de vierde animatiefilm, Tad, the lost explorer and the magic lamp.
"Hoi, dus toen je deze film maakte en je Taddeo Jones meer dan 20 jaar geleden voor het eerst bedacht, had je toen dat de franchise zou staan waar hij nu staat? Ja, je kunt je om je zoiets voor te stellen, ik bedoel… Het is uitgegroeid tot de grootste animatie franchise die Spanje ooit heeft gekend. Ik bedoel, je hebt grote dromen als je jong bent, maar dit is echt veel te veel. Ik bedoel, zoiets hadden we ons nooit kunnen voorstellen. Wat vond je het leukst aan archeologie? Hoe ging je te werk… Vond je het leuk om referenties en inspiratie te zoeken voor elke film die zich afspeelt op een andere… historische locatie en zo?
dat. Hoe vond je die inspiratiebronnen? Nou, uiteindelijk denk ik dat wat ik echt leuk vond toen ik jong was, avonturenfilms waren. De films uit de jaren ’80, waarin je van die grote avonturen beleeft en die allemaal zich afspeelden op historische, archeologische plekken. Dat is de echte inspiratie achter deze films. En waar ik echt van geniet is dat, elke keer als we aan een nieuwe film beginnen, ik me voorstel: waar zou ik dit graag willen laten plaatsvinden, zodat me aan al die oude films doet denken, en uiteindelijk, vooral bij een film als deze, moeten we heel veel plekken verkennen en vooral nadenken over hoe de 16e eeuw was vooral de Inca-wereld in de 16e eeuw. Dat was een van de grootste uitdagingen van deze film en, nou ja, het was echt geweldig om de kans te krijgen om dat allemaal via de film te verkennen. Na vier films zien we Tadeo nu als vader en hij worstelt ook met de mummie, die als een tweede zoon voor hem is. Hebben persoonlijke ervaringen en het opgroeien ook invloed op je inspiratie voor het schrijven van de scripts?
Absoluut, ik bedoel, jarenlang wilde ik van Ted geen vader maken in de eerdere films, omdat ik het gevoel had dat ik niet de juiste ervaring had om over het vaderschap te praten en nu ineens, bij deze vierde film, nou, nu ben ik zelf vader en ik weet heel goed wat het betekent om vader te zijn. Ik heb een kind van 16 en nu had ik het gevoel dat ik genoeg ervaring had om hier vanuit mijn hart over te praten en nou ja, uiteindelijk zijn we ook een veel emotionelere film aan het maken dan voorheen en ik wilde dat dit alles met elkaar verbonden zou zijn. De emotie die voortkomt uit het besef dat je vader bent, en dat is voor mij waarschijnlijk het allerbelangrijkste aan deze film. Deze film gaat dus veel over kunstmatige intelligentie, over AI. Er is een personage dat, nou ja, het laat de goede kanten van kunstmatige intelligentie laat zien, hoe het kan helpen en wat de voordelen zijn, maar ook de beperkingen ervan, en hoe het uiteindelijk toch van mensen afkomstig is. Wilde je altijd al zo duidelijk over dit onderwerp praten of was het toeval? Nee, helemaal niet. Ik bedoel, dit was iets wat we ontdekten tijdens het schrijven van het scenario. En ik moet zeggen dat ik het meestal niet leuk vind om technologie aan dit soort films toe te voegen, vooral vanwege wat ik je vertelde over de sfeer van de avonturenfilms uit de jaren ’80, toen alles nog analoog was, niet digitaal. Maar toen dit personage ineens opdook, toen het idee ontstond, besefte ik ineens: nou, dit is het juiste moment om hierover te praten. De hele wereld is bang voor AI. En uiteindelijk wilde ik deze boodschap laten zien dat AI gewoon een hulpmiddel is. Het is iets dat nuttig moet zijn voor mensen, geen vervanger voor mensen. Uiteindelijk denk ik graag dat we de AI vorm moeten geven op een manier die nuttig voor ons is, niet als vervanging voor ons. Wij als mensen zijn degenen die moeten beslissen wat AI moet zijn. Dus je wilde geen een middenweg te vinden tussen degenen die voor AI zijn en degenen die ertegen zijn. Ik denk dat je de nadruk wilde leggen op de mens en hoe wij de AI, de technologie, gebruiken."
"Ja, uiteindelijk gaat het erom te zeggen: we zullen met elkaar moeten samenleven. Dat is het idee, en we moeten een manier vinden om samen te leven. Want het is nu eenmaal zo dat iedereen in de wereld bang is voor AI, maar iedereen in de wereld gebruikt AI elke dag en wil het gebruiken, zelfs al weten ze dat ze er bang voor zijn. Dus ik denk dat het uiteindelijk een eerste antwoord vinden op de vraag wat AI moet zijn. Het moet nuttig zijn voor mensen, geen vervanging voor mensen. Had je je een paar jaar geleden kunnen voorstellen dat we nu dit soort soort gesprekken zouden voeren over hoe technologie invloed kan hebben op het artistieke scheppingsproces of het menselijke scheppingsproces? Nou, uiteindelijk, ik bedoel, onze wereld, de wereld van 3D-animatie, is voortgekomen uit de evolutie van 2D-animatie naar 3D-animatie, en dat komt omdat de technologie. We zijn dus heel gewend om met technologie om te gaan. Nou, het was moeilijk om ons voor te stellen waar we nu, vandaag, in 2036, zouden staan. Maar ja, we hebben heel wat revoluties meegemaakt in onze sector, in de animatie-industrie. We hebben heel wat manieren gezien om animatie te maken in onze branche. En nou ja, dit wordt er weer eentje, maar het verschil is deze keer dat het geen nieuwe technologie is die alleen voor animatie bedoeld is, maar een nieuwe technologie voor de hele wereld. Dus we zullen moeten uitzoeken, ik denk dat het zo’n vijf jaar of zo gaat duren, in ieder geval om te snappen waar dit naartoe gaat, want nu is het heel moeilijk om daar een antwoord op te vinden. Hoe heeft de franchise van Tadeo Jones internationaal gescoord? In Spanje is het een grote hit, maar veel van onze kijkers weten het misschien niet. Hoe populair is Tadeo Jones buiten Spanje? Nou, Tad is een film die over de hele wereld uitkomt. Ik bedoel, hij gaat de komende twee maanden in 46 landen draaien, geloof ik. Dus ik zou zeggen dat hij meer populair in Latijns-Amerika, hier in Spanje, in sommige landen, Frankrijk, België, Zuid- Korea, maar het is vooral hier in Spanje en Latijns-Amerika, dat zijn de grootste delen van de wereld. Dus je maakt deze films graag specifiek, ik bedoel, met verwijzingen die beter begrepen worden in Spanje of in Latijns-Amerika, of maak je het liever wat breder, zodat iedereen kan... Ik spreek in films altijd graag een universele taal, maar het is echt zo, vooral in deze film, en ik zou zeggen dat we dit altijd wel een beetje in alle films hebben. Ik laat graag de Spaanse cultuur op de een of andere manier in elke film zien. En ja, er zitten nog wat lokale dingen in deze film die met Spanje te maken hebben en die misschien niet helemaal begrepen worden in de rest van de wereld, maar ik heb altijd zo’n gedachte in mijn hoofd dat… Nou ja, ineens kijkt de hele wereld naar Koreaanse tv-series of dat soort dingen, waar heel veel dingen gebeurt dat je niet helemaal begrijpt, maar je denkt: nou ja, dit is een cultureel ding uit dat deel van de wereld. Dus ik ben niet meer bang om expliciet dingen over Spanje te laten zien die misschien niet iedereen ter wereld zal zal begrijpen. En dan nog een laatste vraag: heb je een idee hoe de franchise zich in toekomstige delen of misschien in andere media kan ontwikkelen? Zoals er in het verleden soms videogames waren en andere strips. Heb je ideeën om deze franchise in andere media te verkennen? Ja, heel veel. Ik bedoel, je weet nooit precies welk idee van de ideeën die in de la liggen en die we nooit hebben uitgewerkt, het volgende gaat worden. Maar ja, natuurlijk, ik bedoel, er zijn altijd heel veel ideeën die je kunt ontwikkelen vanuit het personage. Dat is waarschijnlijk een van de leukste dingen aan het personage, toch? Dat het een beetje, zeg maar, eindeloos is wat betreft de dingen waarover je kunt praten, die je kunt verkennen, enzovoort."